Sivun "Muur'oi" versielöin eroloi

2 930 merkkiä poistettu ,  6 vuotta sitten
ei yhtehveduo kohenduksis
Ei muokkausyhteenvetoa
Ei muokkausyhteenvetoa
Suomen D’engundvorčas azutah dengu 2 euro, kuduale on muur’oinkuva. Sen dizainer on Raimo Heino.
 
[[Category:Wp/olo]]
[[fi: Slöböi]]
 
[[fi: SlöböiLakka]]
 
[[ru:Морошка]]
Muur’ӧi, sl’uboi on monivuodine heiniävyӧs kazvi roduu Rubus (Vagoi) Rovzuvärin perehys. Ilmanigäzit sen nimet oldih “jantari”, “suonsilmät”. Pohjazis alovehis oli nimi “cuarin muarju”. Rahvahan nimet sen muarjan: “pohjazen apel’sinu”, “arktikan vagoi”.
 
Muur’ӧi on pienikazvoine, kuduan korgevus on yli 20 sm. Korzi on vihandu da muzavanvihandu, hoikkei, oigeikko. Sel on 2-3 lehtie da yksi valgei kukkaine.
 
Kukkazet ollah keskenormuzet, yksinäzet, valgiet, yksisugupuolizet. Emehenkukat da hyӧdenkukat kazvetah erikazvoksil; izäkukkazet ollah suurembi emäkukkazii. Emehty da hyӧdehty on äiju; tuppie da kukanlehtie on viiziembi. Muur’ӧi kukkiu kezakuul. Pӧlytetäh kukkazii bӧbäkät. Muarjat kypsetäh 40-45 päiviä. Lehtet ollah rupiškoit jygrinainepočkiennägӧzet, viizilabavutut.
 
Andin on ruskei (ruohkahko) libo oranževoi (kypsi) muarju diametrua läs 1-2 sm. hoikien kuorenke da kovien siemenienke; kaččojen se on gu vagoin muarju. Kypset muarjat ollah gu puhtas jantari. Muarjan mehu on oranzevoi, ylen magei. Kerätäh muarjӧi heinykuul.
 
Muur’ӧi on levinnyh kaikkie Pohjastu muan puoliskuo myӧ. Voibi vastata muur’ӧidu keskijevropan puolen Ven’an, Sibirias, Belorussias. Tavallizinnu kazvin elokohtinnu ollah sfagnumsuot, kudamis sežo kazvetah bagul’niiku da guarbalo. Meččykanat da mečoit suvaijah net muur’ӧikot.
 
Kypsis muarjӧs on: zuahariet, valgiet, organičeskoit muigeimehet (juablokku da limonu), vitamiinat (C,B,PP,A), mineraliet ozat (kalii, fosforu, raudu da toizet). Muur’ӧn muarjas on vitamiinua C äijembi gu apel’sinas kolmenkerran.
 
Muur’oi kuuluu rohtikazviloin joukkoh. Sendäh, gu muur’oin muarjois on äijy tokoferoloi, kuduat on lӧytty biologien puoles aktiivizii ainehii da vitamiinoi, net hyvin vaikutetah kohtužen ristikanzan organizmua. Muarjan syväinmehu hyvin sammuttau juotatustu, vastau kyl’miändia. Muarjan mehul voietah nahkanpalat, kuduat ollah kibiet.
 
Lehtet ollah veriazettujaizet, ruanusaubuattujaizet, heldievastavuttozet nuadobjat. Lehtis da varbazis voit varustua heinykeittie, kudamien avul piästetäh vačan kivuskis, počkien voimattumaksis, paskas. Lehtet ollah kuzenajajat da avvutetah ruanoin kӧčӧityӧ, seižatuttua veri. Čuajukse zavaritah muur’on tuppii. Lehtikeittien da muarjӧin avul parandetah kai tervehys.
 
Sendäh, gu mehus on äiju zuaharii, se on ylen magei. Syvväh muarjoi kypsehyy. Talvekse muarjoi kylmätetäh da livotetah. Sendäh, gu muarjois on äiyu muijumehtu, niidu voibi hätken pidiä livos. Muarjois keitetäh varen’n’ua, mehuu, povidlua, džemua. Suomes da Ven’as azutah muur’oinviinua da likӧrua.
 
Muur’oi oli armas muarju Aleksandran Puškinan. On kuulužu, kuolemižellen (enne kuoldu) häi kyzyi livymuur’oidu.
 
Suomen D’engundvorčas azutah dengu 2 euro, kuduale on muur’oinkuva. Sen dizainer on Raimo Heino.
[[Category:Wp/olo]]
[[fi: ]]
98

muokkausta